Ile kosztuje restrukturyzacja firmy? Składniki kosztów i zakres wyceny

Ile trzeba zapłacić za restrukturyzację?

Nie istnieje jedna ustawowa cena restrukturyzacji firmy. Trzeba osobno oszacować koszt przeprowadzenia postępowania oraz środki niezbędne do utrzymania działalności i wykonywania układu. Nawet niska opłata za przygotowanie dokumentów nie rozwiąże problemu, jeżeli przedsiębiorstwo nie ma pieniędzy na bieżące wynagrodzenia, dostawy i zobowiązania pozostające poza układem.

W postępowaniu o zatwierdzenie układu wynagrodzenie nadzorcy określa umowa z dłużnikiem, z ustawowymi ograniczeniami dotyczącymi mikroprzedsiębiorców. W pozostałych postępowaniach sposób ustalania wynagrodzenia organów postępowania wynika z odrębnych przepisów. Nie należy bezpośrednio porównywać tych trybów na podstawie jednej pozycji cenowej.

Poniższy poradnik pomaga sprawdzić zakres oferty. Nie jest cennikiem kancelarii ani obietnicą określonego kosztu lub wyniku sprawy.

Co powinno znaleźć się w budżecie?

Podstawowy budżet warto podzielić na kilka części:

• diagnozę sytuacji prawnej i finansowej oraz wybór postępowania,
• wynagrodzenie nadzorcy układu, nadzorcy sądowego albo zarządcy,
• przygotowanie i uporządkowanie dokumentacji księgowej,
• plan restrukturyzacyjny, wymagane analizy, test zaspokojenia i ewentualne wyceny,
• obsługę prawną, negocjacje i przygotowanie pism,
• opłaty sądowe oraz inne uzasadnione wydatki,
• koszty wykonywania układu i nadzoru nad jego wykonaniem.

Nie każda pozycja wystąpi w każdej sprawie. Część czynności może mieścić się w wynagrodzeniu podstawowym, a część stanowić usługę dodatkową. W ofercie powinno być jasno wskazane, co obejmuje cena oraz kto odpowiada za poszczególne dokumenty.

Oddzielnie należy zaplanować finansowanie działalności operacyjnej. Jest ono potrzebne niezależnie od tego, jak zostanie rozliczona praca doradcy i pełnomocnika.

Opłaty sądowe: koszt wniosku to nie koszt całego postępowania

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewiduje opłatę stałą 1000 zł od wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego albo od wniosku o zatwierdzenie układu przyjętego w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Jest to opłata od wskazanego wniosku, nie łączna cena restrukturyzacji.

W zależności od przebiegu sprawy mogą pojawić się dalsze opłaty, zaliczki i wydatki. Nie można zakładać, że wszystkie pisma, zaskarżenia, opinie i czynności wykonawcze są objęte pierwszą opłatą.

Przy porównaniu ofert należy sprawdzić, czy podana kwota obejmuje opłaty sądowe i wydatki osób trzecich, czy są one rozliczane osobno. Warto też ustalić, kto je wpłaca, kiedy są należne i w jaki sposób zostaną udokumentowane.

Wynagrodzenie nadzorcy układu i limit dla mikroprzedsiębiorcy

W PZU wynagrodzenie nadzorcy układu ustala się w umowie. Jeżeli dłużnik jest mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu właściwych przepisów, art. 35 Prawa restrukturyzacyjnego ogranicza jego maksymalną wysokość. Nie jest to jednak uniwersalny cennik dla każdej firmy.

Limit jest powiązany z poziomem zaspokojenia wierzycieli zgodnie z układem. Stosuje się progi: 15% do kwoty 100 000 zł, 3% od nadwyżki powyżej 100 000 zł do 500 000 zł oraz 1% od nadwyżki ponad 500 000 zł.

Przykład: jeżeli poziom zaspokojenia wierzycieli zgodnie z układem wynosi 300 000 zł, wynik obliczenia limitu to 15 000 zł od pierwszych 100 000 zł i 6000 zł od kolejnych 200 000 zł, czyli łącznie 21 000 zł. Podstawą nie jest w tym przykładzie całe pierwotne zadłużenie, lecz wskazany poziom zaspokojenia.

To ilustracja ustawowego ograniczenia wynagrodzenia nadzorcy, a nie wycena całej sprawy. W umowie trzeba wyjaśnić również rozliczenie VAT i wydatków. Nie należy obchodzić limitu przez pozorne dzielenie tej samej usługi na dodatkowe opłaty.

Co z wynagrodzeniem, gdy układ nie zostanie zatwierdzony?

Dla mikroprzedsiębiorcy ustawa przewiduje osobną regułę na wypadek prawomocnej odmowy zatwierdzenia układu albo prawomocnego umorzenia postępowania w przedmiocie jego zatwierdzenia. Wynagrodzenie nadzorcy nie może wtedy przekroczyć dwukrotności wskazanego w ustawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Chodzi o wskaźnik GUS dla sektora przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, za trzeci kwartał poprzedniego roku. Ponieważ wartość wskaźnika się zmienia, nie należy bez sprawdzenia kopiować kwoty z ubiegłorocznej oferty.

Niezależnie od limitów warto ustalić, za jakie wykonane czynności powstaje obowiązek zapłaty, co dzieje się po rezygnacji ze współpracy i czy istnieją dodatkowe rozliczenia zależne od etapu. Sam brak układu nie oznacza automatycznie, że wszystkie wcześniej wykonane usługi są bezpłatne.

Co najbardziej wpływa na pracochłonność i cenę?

Dwie firmy z podobnym zadłużeniem mogą wymagać zupełnie innego nakładu pracy. Znaczenie ma liczba wierzycieli, zabezpieczenia, spory, stan ksiąg i liczba umów istotnych dla działalności. Kilku uzgodnionych wierzycieli to inna sytuacja niż setki niezgodnych sald i równoległe egzekucje.

Wycenę mogą zwiększać między innymi:

• brak kompletnej ewidencji zobowiązań i dokumentów źródłowych,
• hipoteki, zastawy, poręczenia i złożone finansowanie,
• wierzytelności sporne oraz toczące się procesy,
• konieczność pilnego reagowania na zajęcia i wypowiedzenia,
• majątek wymagający specjalistycznej wyceny,
• potrzeba opracowania zmian operacyjnych, a nie tylko harmonogramu spłat.

Nie warto jednak przyjmować, że większa liczba stron dokumentów oznacza automatycznie lepszą usługę. Ważne, czy analizy odpowiadają na pytanie o wykonalność planu i sytuację wierzycieli.

Test zaspokojenia, wyceny i dokumentacja finansowa

Aktualne przepisy przewidują test zaspokojenia, który służy porównaniu sytuacji wierzycieli w odpowiednich scenariuszach. Przygotowanie go może wymagać danych o wartości przedsiębiorstwa, majątku, zabezpieczeniach i przewidywanych kosztach. Zakres prac nie sprowadza się do przepisania sald z księgowości.

Ustawa przewiduje wyjątek dotyczący mikroprzedsiębiorców. Nie oznacza on jednak, że mała firma może zrezygnować ze wszystkich analiz finansowych i dokumentów potrzebnych do rzetelnego przygotowania układu.

Jeżeli potrzebna jest osoba trzecia do sporządzenia wyceny, oferta powinna wskazywać, kto ją wybiera, jaki jest zakres opracowania i kto ponosi koszt. Warto wymagać wcześniejszej zgody na istotne wydatki dodatkowe. Dla starszych spraw należy osobno sprawdzić przepisy przejściowe, zamiast automatycznie stosować obecny zestaw dokumentów.

Jak porównać oferty bez ukrytych kosztów?

Przed podpisaniem umowy poproś o odpowiedzi na konkretne pytania:

1. Jaki tryb postępowania obejmuje oferta i dlaczego go wybrano?
2. Czy cena zawiera plan, spisy, propozycje układowe i dokumenty przed głosowaniem?
3. Kto prowadzi negocjacje i ile kontaktów z wierzycielami obejmuje zakres?
4. Czy obsługa obejmuje wniosek, uzupełnienia oraz dalszy etap sądowy?
5. Jak rozlicza się VAT, wyceny, opłaty i wydatki?
6. Kiedy wynagrodzenie staje się należne i od czego zależą dodatkowe płatności?
7. Jakie są zasady zakończenia współpracy?
8. Co obejmuje obsługa po zatwierdzeniu układu?

Porównuj oferty obejmujące ten sam zakres. Cena za wstępną analizę nie jest porównywalna z wynagrodzeniem za przygotowanie dokumentów, negocjacje i przeprowadzenie głosowania. Przydatne będzie wcześniejsze poznanie etapów postępowania o zatwierdzenie układu.

Czy firmę stać na restrukturyzację?

Odpowiedź wymaga prognozy przepływów pieniężnych. Powinna ona uwzględniać koszty postępowania, bieżące zobowiązania poza układem, sezonowość przychodów, niezbędne zakupy i rezerwę na opóźnienia. Warto przygotować wariant podstawowy i ostrożny, a nie opierać całego planu na pełnym wykonaniu sprzedaży.

Jeżeli raty układowe mieszczą się w budżecie tylko przy optymistycznych założeniach, trzeba zmienić propozycje albo model działania. Temat rozwija poradnik kiedy rozważyć restrukturyzację.

Równolegle należy zbadać niewypłacalność i obowiązki osób zarządzających. Oczekiwanie na wycenę usługi lub zebranie środków nie zatrzymuje automatycznie terminów ustawowych. Zobacz kiedy firma jest niewypłacalna oraz odpowiedzialność członka zarządu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy 1000 zł wystarczy na restrukturyzację firmy?

Nie. To ustawowa opłata od określonego wniosku, a nie cena całej restrukturyzacji. Trzeba uwzględnić wynagrodzenia, analizy, wydatki i finansowanie działalności.

Czy istnieje urzędowy cennik nadzorcy układu?

W PZU wynagrodzenie określa umowa. Dla mikroprzedsiębiorców obowiązują ustawowe limity. Nie oznacza to jednej stawki dla wszystkich firm i wszystkich trybów postępowania.

Od jakiej kwoty liczy się limit dla mikroprzedsiębiorcy?

Od poziomu zaspokojenia wierzycieli zgodnie z układem, według progów wskazanych w art. 35. Nie należy automatycznie liczyć go od całej sumy pierwotnego zadłużenia.

Czy koszt wyceny majątku jest zawsze w cenie?

Nie. Zależy to od umowy i potrzeb sprawy. Zakres wyceny, wykonawcę oraz sposób akceptacji dodatkowego kosztu należy wyjaśnić przed jej zamówieniem.

Czy najtańsza oferta będzie wystarczająca?

Może być odpowiednia, jeżeli obejmuje potrzebny zakres i odpowiada skali sprawy. Sama cena nie pokazuje jednak, czy uwzględniono negocjacje, dokumentację, etap sądowy i wydatki dodatkowe.

Jakie dane przygotować do wyceny?

Przede wszystkim listę wierzycieli i zabezpieczeń, aktualne dane finansowe, informacje o majątku, egzekucjach i kluczowych umowach oraz wstępną prognozę wpływów i wydatków.

Podstawa prawna i konsultacja zakresu

Podstawę stanowią w szczególności art. 10a, 34b i 35 Prawa restrukturyzacyjnego oraz art. 74 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Dla spraw rozpoczętych przed zmianami należy sprawdzić przepisy przejściowe.

Stan prawny zweryfikowano na 2 października 2026 r. Materiał nie stanowi oferty cenowej. Rzetelna wycena wymaga określenia zakresu prac i analizy dokumentów przedsiębiorstwa. Aby omówić zakres takiej analizy, skorzystaj z kontaktu z kancelarią.

Źródła urzędowe

Prawo restrukturyzacyjne – Dz.U. 2026 poz. 533: https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/533/ogl

Koszty sądowe w sprawach cywilnych – tekst ujednolicony: https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1228/text/U/D20251228Lj.pdf